Odzyskiwanie skasowanych danych to jedna z najczęstszych usług, z jakich korzystają osoby, które przypadkowo usunęły pliki lub sformatowały nośnik. Zdjęcia, dokumenty, nagrania czy ważne projekty – wszystko to można stracić w kilka sekund. Na szczęście w wielu sytuacjach odzyskanie ich jest możliwe. Warto jednak wiedzieć, z jakich urządzeń da się odzyskać dane, a w jakich przypadkach nawet profesjonalne laboratorium nie pomoże.

Odzyskiwanie skasowanych danych z dysków HDD

Dyski talerzowe (HDD) to nośniki, z których odzyskiwanie skasowanych danych jest możliwe i możemy się pochwalić bardzo wysoką skutecznością.

Dzięki temu nawet przypadkowo usunięte dokumenty, zdjęcia czy filmy można przywrócić przy użyciu specjalistycznego oprogramowania lub sprzętu laboratoryjnego.

Profesjonalne narzędzia pozwalają m.in.:

• odczytać sektory oznaczone przez system jako „wolne”, które wciąż zawierają dane,

• przywrócić foldery i strukturę plików, a nie tylko pojedyncze pliki,

• odzyskać dane po przypadkowym formatowaniu dysku lub awarii systemu plików.

Ważne jest jednak, aby nie korzystać z dysku po utracie danych – każde zapisanie nowych plików zmniejsza szansę na skuteczne odzyskanie skasowanych informacji. Dlatego w przypadku problemu najlepiej jak najszybciej zgłosić się do specjalistów od odzyskiwania danych, aby zwiększyć prawdopodobieństwo pełnego przywrócenia utraconych plików.

Odzyskiwanie skasowanych danych z pendrive’ów i kart SD

Pendrive’y i karty pamięci SD są powszechnie używane do przechowywania zdjęć, filmów i dokumentów, ale ich struktura pamięci flash sprawia, że odzyskiwanie skasowanych danych jest bardziej wymagające niż w przypadku dysków HDD.

Skuteczność zależy od tego, czy doszło do nadpisania plików oraz od stanu nośnika – jednak jest to jak najbardziej możliwe.

Odzyskiwanie skasowanych danych z telefonów

Tutaj sprawa jest bardziej skomplikowana.

W przypadku przywrócenia telefonu do ustawień fabrycznych w nowszych telefonach nie ma możliwości na odzyskanie danych.

Warto pamiętać o tym oddając telefon do serwisu, gdyż w przypadku autoryzowanych serwisów przywrócenie telefonu do ustawień fabrycznych jest standardową procedurą.

Jeśli Twój telefon jest uszkodzony, w pierwszej kolejności przekaż go do Laboratorium Odzyskiwania Danych, aby zabezpieczyć dane.

Natomiast w przypadku skasowania danych możemy odpowiedzieć…. to zależy.

Szczegóły opisaliśmy w osobnym artykule: Odzyskiwanie skasowanych danych z telefonu.

Odzyskiwanie skasowanych danych z dysków SSD

W przypadku nowoczesnych dysków SSD sytuacja jest dużo trudniejsza. Jeśli w systemie działa funkcja TRIM, to odzyskiwanie skasowanych danych staje się praktycznie niemożliwe.

Funkcja TRIM w dyskach SSD to mechanizm, który dba o ich wydajność i żywotność. Gdy usuwasz plik z dysku SSD, system operacyjny nie tylko oznacza jego miejsce jako wolne (tak jak w przypadku HDD), ale dodatkowo wysyła do dysku komendę TRIM. Dzięki temu dysk od razu czyści komórki pamięci zajmowane przez skasowane dane, przygotowując je na zapis nowych plików.

Dla użytkownika oznacza to szybsze działanie dysku i mniejsze zużycie pamięci flash. Niestety, z punktu widzenia odzyskiwania skasowanych danych, TRIM jest dużym problemem – ponieważ dane usunięte w ten sposób znikają praktycznie natychmiast i nie da się ich przywrócić nawet profesjonalnymi metodami.

Czy da się odzyskać dane ze sformatowanych nośników?

Odzyskiwanie skasowanych danych ze sformatowanych dysków HDD, pendrive’ów czy kart SD jest możliwe, o ile nie zapisano na nich nowych plików.

Wyjątkiem są telefony – tu mechanizm resetu działa inaczej. Formatowanie telefonu (przywracanie ustawień fabrycznych) działa inaczej niż w przypadku dysków HDD czy kart pamięci. Podczas resetu system mobilny – zarówno Android, jak i iOS – nie tylko usuwa informacje o plikach, ale także nadpisuje dane oraz stosuje mechanizmy szyfrowania. To oznacza, że wszystkie zapisane wcześniej zdjęcia, kontakty czy wiadomości są trwale usuwane i nie ma technicznej możliwości ich odzyskania. W praktyce po sformatowaniu telefon wraca do stanu, w jakim opuścił fabrykę – a wszelkie próby przywracania plików kończą się niepowodzeniem.

Kiedy odzyskiwanie skasowanych danych nie jest możliwe?

• Gdy pliki zostały nadpisane

• Gdy korzystamy z dysku SSD z aktywnym TRIM

• Gdy próbowaliśmy już używać darmowych programów

Co oznacza nadpisanie danych?

Nadpisanie danych to sytuacja, w której w miejsce skasowanych plików system zapisuje nowe informacje.

Dopóki nie zapiszesz nowych danych, plik da się jeszcze odzyskać.

Problem pojawia się, gdy zaczynasz kopiować lub instalować nowe pliki – wtedy stare informacje zostają zastąpione i odzyskiwanie skasowanych danych staje się niemożliwe, nawet w profesjonalnym laboratorium.

Dlaczego nie warto korzystać z darmowych programów do odzyskiwania danych?

Darmowe programy kuszą prostotą i szybką obietnicą przywrócenia plików, ale często bardziej szkodzą niż pomagają.

Działają niedokładnie, mogą uszkodzić strukturę plików lub odzyskać je w nieczytelnej formie.

Co gorsza, takie programy mogą nadpisać dane na tym samym nośniku, co praktycznie uniemożliwia późniejsze skuteczne odzyskanie plików przez profesjonalistów.

Podsumowanie

Odzyskiwanie skasowanych danych to proces, który w wielu sytuacjach kończy się sukcesem – szczególnie w przypadku dysków HDD, kart SD czy pendrive’ów. Trzeba jednak pamiętać, że istnieją wyjątki: dyski SSD z TRIM-em, nadpisane pliki czy niektóre przypadki w telefonach.

Jeżeli straciłeś ważne pliki:

• nie zapisuj nowych danych na nośniku,

• nie korzystaj z darmowych programów,

• jak najszybciej skontaktuj się ze specjalistami od odzyskiwania skasowanych danych.